Debaty sejmoweVIII Kadencja

Interpelacja w sprawie przygotowania i realizacji umowy na produkcję dowodów osobistych

   Szanowny Panie Premierze! W minionej III kadencji Sejmu wielokrotnie zwracałem uwagę na nieprawidłowości związane z przygotowaniem i realizacją umowy na produkcję nowych dowodów osobistych. W szczególności w interpelacji nr 5255 z dnia 30 listopada 2000 r. skierowanej do ówczesnego Prezesa Rady Ministrów Jerzego Buzka podnosiłem kwestię bezpieczeństwa narodowego i interesu Skarbu Państwa zagrożonych poprzez zatrzymanie praw autorskich do oprogramowania dedykowanego do systemu teleinformatycznego wykorzystywanego przy personalizacji i wydawaniu dokumentów osobistych nowego wzoru przez wykonawcę zamówienia. Informacje na temat potencjalnych zagrożeń związanych z umową zawartą przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z konsorcjum składającym się z Drukarni Skarbowej i węgierskiej firmy Multipolaris Kft pojawiały się ponadto w prasie (np. w artykule autorstwa red. Wojciecha Markiewicza pt. ˝Uwagi dowodowe˝ w ˝Polityce˝ nr 49 z dnia 2 grudnia 2000 r.) Niestety, odpowiadający na moje wystąpienia ówczesny Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji Marek Biernacki oraz Podsekretarz Stanu w MSWiA Kazimierz Ferenc bagatelizowali sygnalizowane niebezpieczeństwo i podejrzenia naruszenia prawa.

   Zagadnienia prawidłowości przygotowania i realizacji umowy na produkcję dowodów osobistych znalazły się jednak w sferze zainteresowania Najwyższej Izby Kontroli, która przeprowadziła kontrolę nr I/03/004 pod nazwą ˝Przygotowanie i produkcja dowodów osobistych˝. Wyniki kontroli potwierdziły szereg zarzutów w omawianej sprawie. Do najpoważniejszych z nich należy fakt niezagwarantowania przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji Marka Biernackiego w umowie na produkcję dowodów osobistych przejęcia przez MSWiA praw autorskich do oprogramowania, a w konsekwencji dostępu do kodów źródłowych do wykonanego w ramach umowy oprogramowania dedykowanego do systemu teleinformatycznego wykorzystywanego przy personalizacji i wydawaniu dokumentów osobistych nowego wzoru. Najwyższa Izba Kontroli stwierdziła, że ˝może to niekorzystnie wpływać na koszty usług serwisowania tego systemu finansowane ze środków budżetowych, a także uniemożliwia dokonanie przez Zamawiającego we własnym zakresie oceny poziomu jego bezpieczeństwa.˝

   Kolejny poważny zarzut dotyczy samej realizacji umowy. Zdaniem NIK nie wyegzekwowano od konsorcjum Drukarni Skarbowej i firmy Multipolaris Kft wykonania w całości zadań określonych w umowie. Izba zaznaczyła ponadto, że konsorcjum nie zrealizowało szeregu zadań w ogóle lub zrealizowało je w sposób niezgodny z umową, co niekorzystnie wpływa na sprawne i bezpieczne personalizowanie dokumentów, stwarzając ˝potencjalne zagrożenia dla bezpieczeństwa eksploatowanego sytemu teleinformatycznego, a tym samym pełnego bezpieczeństwa danych osobowych obywateli RP przetwarzanych w związku z wydawaniem dowodów osobistych i paszportów˝.

   Nie mniej istotnym zarzutem stawianym przez NIK było dopuszczenie do realizacji przedmiotu umowy przedsiębiorstw, które nie posiadały świadectw bezpieczeństwa przemysłowego, pomimo że realizowały zdania związane z dostępem do informacji niejawnych, stanowiących tajemnicę państwową. Powyższy fakt stanowił naruszenie przepisów ustawy z dnia 22 stycznia 1999 r. o ochronie informacji niejawnych.

   Przy realizacji omawianej umowy doszło także - zdaniem Najwyższej Izby Kontroli - do naruszenia przepisów antykorupcyjnych ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne (DzU Nr 106, poz. 679 ze zm.) przez ówczesnego Szefa Gabinetu Politycznego Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji Grzegorza Białoruskiego, który w okresie od października 2002 r. do kwietnia 2003 r. był członkiem Rady Nadzorczej firmy ˝PolDok 2000˝ Sp. z o.o., podwykonawcy umowy na produkcję nowych dowodów osobistych.

   Ustalone przez Najwyższą Izbę Kontroli nieprawidłowości i przypadki naruszenia przepisów prawa w przygotowaniu i realizacji umowy na ˝Utworzenie Systemu Centralnej Personalizacji Dokumentów Osobistych i ich wydawania˝ należy traktować bardzo poważnie, albowiem dotyczą one sfery zabezpieczenia interesów Skarbu Państwa i obywateli Rzeczypospolitej. Moc i rozpiętość stawianych zarzutów jest tym bardziej zatrważająca, że zarówno prasa, jak i parlamentarzyści w minionej kadencji Sejmu podnosili omawiane kwestie. W powyższej sprawie należy zatem nie tylko podjąć działania na rzecz wyeliminowania istniejących nieprawidłowości i zagrożeń, ale także ustalenia winnych tego stanu rzeczy i wyciągnięcia wobec nich konsekwencji.

   Panie Premierze! Jakie działania w związku z ustaleniami Najwyższej Izby Kontroli w sprawie przygotowania i realizacji umowy na ˝Utworzenie Systemu Centralnej Personalizacji Dokumentów Osobistych i ich wydawania˝ Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji podjęło i zamierza podjąć?

   Jak Pan Premier ocenia zabezpieczenia interesów obywateli RP w związku z brakiem dostępu MSWiA do kodów źródłowych do wykonanego w ramach umowy oprogramowania dedykowanego do systemu teleinformatycznego wykorzystywanego przy personalizacji i wydawaniu dokumentów osobistych nowego wzoru?

   Z poważaniem

   Poseł Bogdan Lewandowski

   Warszawa, dnia 15 kwietnia 2004 r.